Leiderschap kijkt verder dan automatisering
In een wereld waarin kosten stijgen, toeleveringsketens fragiel blijven en markten grillig zijn, blijft één onderwerp de boardrooms domineren: Enterprise AI. Maar in 2026 gaat het niet meer alleen om AI-tools die helpen taken op te lossen — organisaties durven nu te dromen van AI die zelf beslissingen neemt en processen zelfstandig verbetert.
Volgens een recent wereldwijd onderzoek onder 1.649 senior business leaders zijn deze dromen groter dan ooit, maar staan bedrijven ook voor keiharde realiteitsslagen als het gaat om operationele gereedheid.
|
2026: The Year the Agentic Enterprise Takes Flight(?)Celonis surveyed 1,649 senior business leaders about Enterprise AI ambitions in 2026. The 2026 Process Optimization Report is here. |
Ambities zijn hoog, maar de realiteit is lastig
De term agentic enterprise duikt steeds vaker op: een organisatie waarin AI-agents zelfstandig beslissingen kunnen nemen, processen kunnen sturen en complexe taken kunnen afhandelen — met weinig menselijke interventie. Maar hoewel 85% van de bedrijven deze ambitie heeft binnen de komende 2 à 3 jaar, laat het huidige gebruik van AI tools een genuanceerd beeld zien.
- Generative AI-tools worden door 83% van de bedrijven gebruikt voor dagelijkse taken.
- 61% gebruikt AI chatbots of copilots.
- Maar slechts 27% bouwt gespecialiseerde AI-assistenten en slechts 23% ontwikkelt geavanceerde AI-agents.
- En al zijn er indrukwekkende plannen, slechts 19% gebruikt multi-agent systemen in de praktijk, hoewel 71% deze onderzoekt.
Kortom: de toekomst lijkt AI-autonoom, maar vandaag zijn veel bedrijven nog vooral in de verkenningsfase.
Niet weerstand, maar gereedheid is de uitdaging
Verrassend genoeg is weerstand geen groot obstakel meer: slechts 6% van de leiders ziet dat als een kernthema. De echte hindernis is eerder de operationele gereedheid van organisaties.
Leiders geven aan dat:
- 47% een tekort aan interne AI-expertise ziet.
- 45% worstelt met de afstemming tussen IT-teams en business stakeholders.
- 82% gelooft dat AI alleen echt waarde toevoegt als het echt begrijpt hoe de organisatie werkt.
- Toch zegt 45% dat het moeilijk is om AI te laten begrijpen wat de belangrijke bedrijfscontext is, zoals regels, KPI’s en architectuur.
AI wil slimmer worden, maar bedrijven moeten eerst hun eigen fundamenten helder hebben.
Fundamentele processen zijn de echte basis
AI kan pas echt impact maken als het toegang heeft tot goed gedefinieerde bedrijfsprocessen en kwalitatieve data. Maar:
- 76% van de bedrijven geeft aan slechts matig presterende processen te hebben.
- 67% maakt zich zorgen over de kwaliteit van de data die nodig is om die processen te verbeteren.
De problemen die leiders herkennen als alarmbellen zijn onder meer:
- Moeite met het adopteren van nieuwe technologieën (zoals AI en automatisering).
- Processen die vertragen of bottlenecks.
- Stijgende operationele kosten.
Dat toont aan dat mensen niet bang zijn voor AI zelf, maar voor wat er gebeurt als AI op zwakke fundamenten wordt losgelaten.
Actie is urgent: Tools veranderen, maar pas als de basis staat
Het goede nieuws? Leiders zijn actief bezig dit gat te dichten. Zo blijft traditionele Business Intelligence (BI) populair als verbeteringsinstrument, maar AI-tools en proces-mapping workshops winnen snel terrein.
Een interessant signaal is de opkomst van digitale proces-tweelingen — virtuele, dynamische representaties van hoe processen écht lopen, die organisaties kunnen gebruiken om AI-agents beter te trainen en te laten functioneren.
De toekomst vraagt om een agentic mindset
Als leiders in 2026 écht een agentic enterprise willen worden — een organisatie waarin AI op een autonome en waardevolle manier interageert met bedrijfsprocessen — dan moeten ze eerst werken aan betere data, soepelere processen en nauwere samenwerking tussen teams.
Het is niet langer de vraag of AI een rol gaat spelen, maar hoe goed organisaties voorbereid zijn om AI echt te laten vliegen.
