Terwijl inflatie opnieuw druk zet op huishoudbudgetten en economische onzekerheid hardnekkig aanwezig blijft, ontstaat er een opvallend tegengewicht: technologie. Consumenten gebruiken digitale kanalen steeds slimmer om prijzen te vergelijken, alternatieven te zoeken en hun uitgaven bij te sturen. Tegelijk investeren bedrijven volop in artificiële intelligentie, datacenters en cloudinfrastructuur.
Volgens analyses van Visa Business and Economic Insights verandert daardoor niet alleen waar consumenten winkelen, maar ook hoe bedrijven moeten concurreren. Digitale handel en AI groeien uit tot belangrijke bouwstenen van een economie waarin aanpassingsvermogen steeds belangrijker wordt.
How AI and Digital Commerce Are Driving GrowthVisa’s Principal Global Economist discusses economic resilience, digital commerce and the impact of AI investment |
Digitale handel breekt door buiten de grote steden
Een van de opvallendste ontwikkelingen speelt zich af buiten de traditionele economische centra. Digitale handel wint snel terrein in kleinere en regionale steden, waar consumenten vroeger minder intensief online kochten.
Visa onderzocht voor zijn economische vooruitzichten bijna 600 steden. Daaruit blijkt dat het aandeel transacties waarbij de betaalkaart niet fysiek wordt aangeboden, typisch voor online aankopen, in kleinere markten sinds de periode vóór de pandemie bijna is verdubbeld. Het aandeel steeg van ongeveer 31 naar 56 procent.
Die digitalisering geeft consumenten meer mogelijkheden. Wie merkt dat een product duurder wordt, kan binnen enkele minuten prijzen vergelijken, een andere winkel zoeken of voor een goedkoper alternatief kiezen. Geografie wordt daardoor steeds minder bepalend voor de keuze waar iemand koopt.
De trouwe klant wordt moeilijker vast te houden
Voor bedrijven heeft die ontwikkeling een keerzijde. Hoe eenvoudiger consumenten online alternatieven kunnen vinden, hoe moeilijker het wordt om hun loyaliteit vast te houden.
Een winkel kan niet langer uitsluitend vertrouwen op zijn locatie, bekendheid of een jarenlange klantenrelatie. De concurrent bevindt zich letterlijk enkele klikken verderop. Prijs, gebruiksgemak en klantervaring worden daardoor tegelijkertijd doorslaggevend.
Dat dwingt zowel retailers als financiële instellingen om scherper naar hun digitale dienstverlening te kijken. Een ingewikkeld bestelproces, een onaantrekkelijke prijs of een minder gebruiksvriendelijke ervaring kan voldoende zijn om een klant naar een concurrent te sturen.
Consumenten besparen anders dan vroeger
Ook de reactie op stijgende prijzen verandert. Consumenten trekken niet noodzakelijk overal tegelijk de handrem aan. Ze herschikken hun uitgaven.
Digitale hulpmiddelen maken dat veel eenvoudiger dan enkele jaren geleden. Huishoudens kunnen sneller aanbiedingen zoeken, van merk veranderen, een andere leverancier kiezen of overstappen naar goedkopere producten. Dat creëert een nieuw soort economische weerbaarheid. De consument ondergaat prijsstijgingen niet alleen, maar probeert ze actief te omzeilen.
Het gevolg is een veel beweeglijker speelveld. Bedrijven die hun prijzen verhogen, kunnen sneller klanten verliezen wanneer elders eenvoudig een aantrekkelijk alternatief te vinden is.
AI-investeringen bouwen een brug naar productiviteitsgroei
Naast digitaal consumentengedrag ziet Visa nog een tweede belangrijke motor achter de economie: de enorme investeringsgolf rond artificiële intelligentie.
Voorlopig is die vooral zichtbaar in de fysieke en digitale infrastructuur die AI mogelijk moet maken. Er wordt geïnvesteerd in halfgeleiders, datacenters, cloudplatformen en de rekenkracht die nodig is om steeds krachtigere AI-systemen te ontwikkelen en te gebruiken. Die investeringen ondersteunen vandaag al economische activiteit. De mogelijk veel grotere impact moet echter nog komen.
De cruciale vraag is namelijk niet hoeveel AI-infrastructuur bedrijven bouwen, maar hoe snel zij AI vervolgens kunnen vertalen naar hogere productiviteit, efficiëntere processen en betere dienstverlening.
Van AI bouwen naar AI gebruiken
Daarmee bevindt de economie zich volgens Visa nog maar aan het begin van een veel grotere verschuiving. De miljardeninvesteringen in chips, servers en datacenters zijn het zichtbare gedeelte van de AI-revolutie. De echte economische opbrengst ontstaat wanneer organisaties de technologie diep in hun dagelijkse processen integreren.
Een onderneming die AI inzet om klanten sneller te helpen, administratieve processen te automatiseren of werknemers productiever te maken, kan uiteindelijk veel meer waarde creëren dan alleen de infrastructuurinvestering zelf.
De komende jaren zullen daarom duidelijk moeten maken welke bedrijven AI werkelijk weten om te zetten in economische productiviteit.
Weerbaarheid wordt steeds actiever
De rode draad door de economische analyse is uiteindelijk aanpassingsvermogen. Consumenten wachten niet passief af tot prijzen dalen. Ze vergelijken, wisselen en zoeken naar betere deals. Bedrijven wachten evenmin op ideale economische omstandigheden, maar investeren ondertussen in technologie, infrastructuur en nieuwe digitale mogelijkheden.
Daarmee krijgt economische weerbaarheid een andere betekenis. Het draait minder om simpelweg een moeilijke periode uitzitten en steeds meer om het vermogen voortdurend nieuwe keuzes te maken. Digitale handel geeft consumenten daarvoor meer instrumenten. AI kan bedrijven hetzelfde bieden.
In een economie waarin prijzen, technologie en concurrentie sneller veranderen, wordt flexibiliteit daarmee misschien wel een van de belangrijkste economische voordelen.
