Van advocaat tot kassamedewerker: Tegen 2045 iedereen inwisselbaar

In een toekomstvisie die tegelijk fascinerend en verontrustend is, voorspellen vooraanstaande futuristen en onderzoekers dat kunstmatige intelligentie het gros van de menselijke arbeid tegen 2045 overbodig zal maken. Terwijl slimme algoritmen en robots zich razendsnel een weg banen naar kantoren, fabrieken en zelfs creatieve beroepen, lijkt er één beroepsgroep die voorlopig buiten schot blijft: de loodgieter. Wat zegt dit over de toekomst van werk, menselijk nut en onze plaats in een door machines aangedreven samenleving?

Een ‘AI Jobs Armageddon’ op de loer

Volgens Adam Dorr, onderzoeker bij RethinkX, bevinden we ons aan de vooravond van een drastische economische omwenteling. Hij schetst een scenario waarin AI en robotica bijna alle menselijke banen overnemen, niet door geleidelijke vervanging, maar via een abrupte ‘s-curve’-versnelling: een exponentiële adoptie waarbij werkgelegenheid in een ongekend tempo verdampt.

Zijn boodschap is helder: de werkwereld zoals we die nu kennen, zal verdwijnen. Niet alleen in productiesectoren, maar ook bij dokters, advocaten, leerkrachten en zelfs kunstenaars. Zelfs witteboordenberoepen – ooit beschouwd als veilig terrein – zijn hun voorsprong kwijt aan razendslimme taalmodellen, diagnose-algoritmes en besluitvormende AI-systemen.

Tegen 2045: een post-werkmaatschappij?

Dorr stelt dat we rond 2045 in een wereld kunnen leven waar werk – zoals we het vandaag begrijpen – grotendeels irrelevant is geworden. De samenleving zou kunnen overschakelen naar een post-schaartetijdperk waarin overvloed de norm is en universele toegang tot goederen en diensten vanzelfsprekend wordt. In deze utopische visie wordt technologie niet langer gebruikt om winst te maximaliseren, maar om menselijke behoeften zonder tussenkomst van arbeid te vervullen.

Toch zit daar een kanttekening aan: dit vraagt om fundamentele veranderingen in het economisch model, politieke wil en maatschappelijke acceptatie. Want hoewel technologie snel verandert, blijft sociale infrastructuur vaak steken in het verleden.

Overlevers in een wereld vol robots

Toch voorspelt Dorr dat enkele beroepen de dans zullen ontspringen – voorlopig. Denk aan installateurs, elektriciens, monteurs en vooral loodgieters. Waarom? Omdat hun werk zich afspeelt in onvoorspelbare, fysieke omgevingen die moeilijk te standaardiseren zijn. Robots mogen dan uitblinken in repetitieve en digitale taken, maar een verstopte leiding in een oud gebouw vraagt nog steeds om een menselijke oplossing.

Het ironische gevolg: in een wereld vol hoogtechnologische systemen, worden ambachtelijke beroepen het meest toekomstbestendig.

Wat betekent dit voor beleidsmakers en werknemers?

De waarschuwingen van Dorr en andere denkers zijn geen sciencefiction, maar een dringend signaal voor overheden, opleidingsinstellingen en bedrijven. Er is nood aan een herdefiniëring van arbeid, aan sociale vangnetten en aan een toekomstgerichte mentaliteit waarbij mensen voorbereid worden op een realiteit waarin werk niet langer de basis vormt van identiteit of bestaanszekerheid.

De sleutel ligt volgens Dorr in onderwijs en politieke moed: niet langer mensen voorbereiden op beroepen die binnen twintig jaar zullen verdwijnen, maar op vaardigheden die aansluiten bij menselijk contact, empathie, improvisatie en fysieke interactie.

De loodgieter als toekomsticoon

In een wereld waarin zelfs AI zichzelf programmeert en gedichten schrijft, wordt de menselijke hand die een lekkende kraan herstelt plots een zeldzame kracht. Misschien is dat wel de ultieme les van deze futuristische voorspellingen: hoe complexer en digitaler de wereld wordt, hoe meer we de waarde van het eenvoudige, fysieke werk zullen herontdekken.

Slotgedachte

De opkomst van AI is geen verre toekomstmuziek, maar een actuele golf die ons economische fundament op zijn kop zet. En terwijl techbedrijven de grenzen van intelligentie blijven verleggen, is het misschien wel de bescheiden loodgieter die ons eraan herinnert wat het betekent om onmisbaar te zijn.