Medicare test AI om beslissingen over zorg te versnellen

In januari 2026 start het Amerikaanse Medicare-programma een proefproject waarin kunstmatige intelligentie (AI) wordt ingezet om te bepalen of patiënten in aanmerking komen voor bepaalde medische behandelingen. Deze zogenaamde WISeR-pilot (Wasteful and Inappropriate Service Reduction) zal van start gaan in zes staten: Arizona, New Jersey, Ohio, Oklahoma, Texas en Washington. Het doel is om onnodige of ongepaste zorg te verminderen, maar critici waarschuwen dat dit kan leiden tot vertragingen of zelfs afwijzingen van noodzakelijke zorg, wat vooral schadelijk zou zijn voor ouderen.

Wat houdt de WISeR-pilot in?

De Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) hebben aangekondigd dat ze samen met technologiebedrijven gaan werken om AI in te zetten voor het beoordelen van de medische noodzaak van 17 geselecteerde behandelingen.Voorbeelden hiervan zijn knie-artroscopieën, zenuwstimulatorimplantaten en huid- en weefselvervangingen. Hoewel de AI de eerste beoordeling zal uitvoeren, zullen gecertificeerde clinici de uiteindelijke beslissing nemen. De bedoeling is om het proces te versnellen en administratieve lasten te verlichten, terwijl tegelijkertijd onterecht uitgevoerde behandelingen worden verminderd.

Kritiek: kan AI zorg vertragen of afwijzen?

Critici, waaronder congresleden zoals Alexandria Ocasio-Cortez en Lloyd Doggett, uiten zorgen over de mogelijke negatieve gevolgen van deze pilot. Ze wijzen erop dat private bedrijven die worden betaald op basis van besparingen door afwijzingen, een financiële prikkel hebben om zorg te beperken. Dit zou kunnen leiden tot vertragingen of zelfs afwijzingen van noodzakelijke behandelingen, wat vooral schadelijk zou zijn voor ouderen. Daarnaast wordt betwijfeld of AI wel in staat is om de complexiteit van medische beslissingen adequaat te beoordelen, vooral gezien eerdere incidenten waarbij AI-systemen zorg onterecht afwezen.

Wat zeggen experts?

Experts benadrukken het belang van transparantie en gegevensrapportage om de impact op patiënten te kunnen beoordelen. Als de pilot erin slaagt om kosten te verlagen zonder schade aan patiënten, zou het programma mogelijk nationaal kunnen worden uitgebreid. Echter, er is bezorgdheid over de effectiviteit en eerlijkheid van AI in medische beslissingen, vooral gezien eerdere incidenten waarbij AI-systemen zorg onterecht afwezen.

Wat betekent dit voor België?

Hoewel deze ontwikkelingen zich in de Verenigde Staten afspelen, kunnen ze ook relevant zijn voor België. De inzet van AI in de gezondheidszorg roept vragen op over ethiek, transparantie en de bescherming van patiëntrechten. Het is belangrijk dat ook in België aandacht wordt besteed aan deze kwesties, vooral nu AI steeds vaker wordt toegepast in de medische sector.

De komende maanden zullen bepalend zijn voor de toekomst van AI in de gezondheidszorg. Het is van cruciaal belang dat de juiste balans wordt gevonden tussen technologische vooruitgang en het waarborgen van patiëntveiligheid en -rechten.