De manier waarop onderwijsinstellingen wereldwijd omgaan met technologie loopt sterk uiteen. Waar de Vlaamse overheid recent besliste om het gebruik van smartphones en andere slimme apparaten op school aan banden te leggen, trekt China net de kaart van technologische versnelling. In het Chinese onderwijs worden AI-tools niet alleen aangemoedigd, maar zelfs structureel geïntegreerd in het leerproces.
Het contrast kan nauwelijks groter zijn: in Vlaanderen ligt de nadruk op concentratie en rust in de klas, terwijl Chinese universiteiten studenten voorzien van digitale assistenten, gepersonaliseerde leerpaden en zelfs AI-gegenereerde feedback.
Vlaamse scholen kiezen nu ook voor schermpauze
Sinds het schooljaar 2024-2025 is het in Vlaanderen verboden voor leerlingen in het basis- en secundair onderwijs om smartphones en andere slimme apparaten (zoals smartwatches) tijdens de les te gebruiken. Het beleid, opgelegd door de Vlaamse overheid, wil scholen meer ruimte geven om focus, sociale interactie en welzijn bij leerlingen te bevorderen. Alleen in uitzonderlijke omstandigheden – bijvoorbeeld voor medische redenen of onderwijsdoeleinden – kan van deze regel worden afgeweken.
Verbod op gebruik van smartphones en andere slimme apparatenVanaf 1 september 2025 gaat het smartphoneverbod in en is het verboden digitale of slimme apparaten zoals smartphones te gebruiken in alle Vlaamse basis- en secundaire scholen. |
Het uitgangspunt? Digitale technologie heeft zijn plaats, maar niet ten koste van het leerklimaat of de ontwikkeling van jongeren. Leerkrachten en directies rapporteren dat smartphones zorgen voor afleiding, verminderde diepgang in sociale relaties en een lagere betrokkenheid in de klas.
China digitaliseert met volle kracht vooruit
Aan de andere kant van de wereld kiest China een radicaal andere koers. In steden zoals Chongqing maken AI-leerplatformen al deel uit van het dagelijkse onderwijs. Studenten gebruiken AI voor realtime vertalingen, persoonlijke leerroutes, automatische samenvattingen van lesinhoud en zelfs voor het schrijven en herschrijven van teksten.
Topuniversiteiten zoals Tsinghua en Peking University investeren zwaar in AI-infrastructuur. Studenten hebben toegang tot taalmodellen en AI-coderingstools, waarmee ze sneller en efficiënter kunnen werken. Zelfs thesisbegeleiding gebeurt deels door algoritmes die suggesties doen of fouten detecteren.
De Chinese overheid beschouwt AI als een onmisbare hefboom voor toekomstgericht onderwijs – en wil daarmee ook wereldwijd haar technologische voorsprong versterken.
Chinese universities want students to use more AI, not lessUnlike the West, where universities are still agonizing over how students use AI in their work, top universities in China are going all in. |
Studenten spelen het spel mee – en soms ook tegen
Interessant is dat Chinese studenten zich niet enkel onderwerpen aan de technologie, maar ook manieren zoeken om het systeem te slim af te zijn. Zo gebruiken sommigen AI-tools om essays te genereren, en schakelen ze vervolgens andere AI in om hun teksten “menselijker” te maken – en zo AI-detectiesoftware te misleiden. In online gemeenschappen worden zelfs strategieën gedeeld om plagiaatcontroles te omzeilen.
In Vlaanderen zijn dergelijke praktijken minder courant, mede dankzij het minder prominente gebruik van AI op school. Maar ook hier waarschuwen onderwijsexperts dat een verbod op smartphones niet automatisch digitale geletterdheid bevordert – en dat jongeren nood hebben aan begeleiding in het verantwoord gebruik van technologie.
Twee modellen, één uitdaging
Wat opvalt is dat beide regio’s – elk op hun manier – worstelen met de rol van technologie in het onderwijs. Vlaanderen probeert met een terugtrekkende beweging rust, focus en sociale cohesie te herstellen. China daarentegen versnelt digitaal, maar loopt tegen ethische dilemma’s aan: waar ligt de grens tussen ondersteunen en controleren?
De les voor Vlaanderen is wellicht dat technologie op zich niet het probleem is, maar hoe we ze inzetten. Zonder digitale vaardigheden kunnen jongeren zich moeilijk voorbereiden op een steeds technologischere samenleving. Tegelijk blijft het essentieel om grenzen te stellen aan technologie die afleidt of vervreemdt.
Slotbeschouwing: Tussen controle en creativiteit
De toekomst van onderwijs ligt ergens tussen het Vlaamse verbod en de Chinese digitalisering. Wat telt, is een bewuste balans: technologie inzetten waar ze verrijkt, maar niet waar ze vervangt. Vlaanderen mag dan wel “nee” zeggen tegen smartphones, de dialoog over digitale educatie staat pas aan het begin.
De timing van het verbod had niet slechter kunnen zijn.
