AI-agenten: Van Marvel-droom tot mattige realiteit

AI‑agenten behoren tot de meest besproken technologiehypes van de afgelopen jaren. Getriggerd door sci‑fi zoals J.A.R.V.I.S. uit de Marvel‑films, beloven ze een revolutie: taken autonoom afronden, plannen herzien, tools kiezen en zelfstandig handelen zonder continue begeleiding van mensen. Maar hoe realistisch — en nuttig — zijn ze in de praktijk?

Fantasie versus realiteit: Van J.A.R.V.I.S. tot gebrekkige agenten

De term 'AI‑agent' dook sterk op in 2023, mede dankzij referenties aan J.A.R.V.I.S. in de techwereld. In 2024 werden deze agenten eindelijk uitgerold, maar met veel foutmeldingen en beperkt succes. Klarna maakte indruk met claims dat hun AI‑agent binnen één maand het werk van 700 klantenservicemedewerkers overnam, wat de hype alleen maar vergrootte. Techreuzen zoals Amazon, Meta, Google, Microsoft, OpenAI en Anthropic investeerden massaal in de technologie.

AI agents are science fiction not yet ready for primetime It all started with J.A.R.V.I.S.

Toepassingen in de echte wereld: code = de “killer use case”

De meest concrete successen van AI‑agenten vinden we in codegeneratie. Bij bedrijven zoals Microsoft en Google schrijft tot 30 % van de code AI‑agenten — de meest tastbare toepassing tot nu toe.

Voor consumententoepassingen kwamen tools zoals ‘Computer Use’ van Anthropic en OpenAI’s ‘Operator’, 'Deep Research' en uiteindelijk de gecombineerde ‘ChatGPT Agent’. Ze maken stappen zoals browsen, formulieren invullen, boodschappen bestellen en diepgaand onderzoek, maar blijven in de praktijk traag, buggy en niet altijd efficiënt.

In bedrijfsleiderschap en besluitvorming

AI‑agenten gaan intussen verder dan routine‑automatisering; ze herdefiniëren ook bedrijfsleiderschap. Ze worden gebruikt om strategische beslissingen te ondersteunen en managementprocessen te sturen.

Bijvoorbeeld, Thomson Reuters introduceerde CoCounsel Legal, een systeem dat Deep Research en agent‑gestuurde workflows integreert in één platform. Het kan zelfstandig onderzoeksplannen opstellen, redeneringslogica blootleggen en gestructureerde, citaat‑ondersteunde rapporten leveren – ondersteund door Westlaw‑data.

Taalgebruik alert: Wat wél een echte agent is

Jake Jones van Artificial Lawyer waarschuwt dat veel producten ten onrechte het label 'agent' krijgen. Enkel software met een LLM plus wat integraties is dat nog geen echte agentic AI. Een authentieke agent moet doelen autonoom nastreven, plannen bijsturen, tools zelf kiezen, extern handelen, resultaat monitoren én obstakels oplossen zonder menselijke tussenkomst. Als deze criteria ontbreken, gaat het om ‘workflow‑theater’ – software met grootse pretenties.

De toekomst: agenten als fundamentele bouwstenen in AI-innovatie

Amazon zet sterk in op agenten als volgende golf in AI: betrouwbaar genoeg voor complexe, realistische taken. David Luan van Amazons AGI‑lab omschrijft ze als de “atoom-eenheden van computing”, met training via reinforcement learning en simulaties die casus‑gericht leren bevorderen.