De droom van zonnekracht op aarde
Het begon als een zoektocht naar een manier om het ongrijpbare vuur van de zon te temmen. In laboratoria aan weerszijden van de Verenigde Staten werken wetenschappers aan de belofte van fusie-energie, een bron die schoon, veilig en vrijwel onuitputtelijk zou kunnen zijn. Maar de weg naar dat doel is bezaaid met technische raadsels en complexe berekeningen.
Milliseconden in plaats van uren
In Princeton, Tennessee en Massachusetts doken onderzoekers diep in een van die raadsels: hoe bescherm je de kwetsbare onderdelen van een tokamak-reactor tegen de verschroeiende hitte van het plasma? De oplossing kwam in de vorm van een nieuwe kunstmatige intelligentie, HEAT-ML genaamd. Deze tool kan in milliseconden zogeheten ‘magnetische schaduwen’ vinden — plekken waar onderdelen in de reactor beschermd worden door magnetische velden. Waar zulke berekeningen vroeger kostbare minuten of uren in beslag namen, geeft HEAT-ML nu vrijwel direct een antwoord. Daardoor kunnen operators tijdens experimenten sneller ingrijpen en ingenieurs nieuwe ontwerpen in recordtijd testen.
New AI method accelerates plasma heat defense in reactorsScientists in the US have developed an AI method that rapidly maps magnetic shadows to protect fusion reactors from extreme plasma heat. |
Ontwerpen met gewone taal
Aan de westkust, in het Lawrence Livermore National Laboratory, speelt zich een ander verhaal af. Daar draait sinds kort MADA, de Multi-Agent Design Assistant. Deze slimme agenten werken op enkele van de krachtigste supercomputers ter wereld en vertalen eenvoudige aanwijzingen van wetenschappers naar complete ontwerpmodellen voor fusiedoelen. Waar een onderzoeker vroeger een berg ingewikkelde parameters moest invoeren, volstaat nu een beschrijving in gewone taal. MADA zet die woorden om in simulaties, rekent de fysica door en levert een kant-en-klaar concept terug.
California Nuclear Lab Automates Research With AI and Supercomputing - HSTodayThe Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL), a US state-sponsored hub for nuclear weapons and materials research in California, is tapping AI and next-gen supercomputers to revolutionize inertial confinement fusion experiments. |
Een nieuwe versnelling in fusieonderzoek
De bliksemsnelle detectie van HEAT-ML en het creatieve rekenwerk van MADA veranderen het tempo van fusieonderzoek drastisch. Waar processen ooit stroperig en tijdrovend waren, ontstaat nu een ritme van continu testen, bijsturen en verbeteren. Het is alsof iemand de versnelling heeft opengezet, terwijl de precisie juist toeneemt.
Dichter bij de doorbraak
Voor het eerst lijkt het haalbaar om een fusiecentrale niet alleen te dromen, maar ook te bouwen binnen een tijdsbestek dat geen generaties overspant. De belofte van zonnekracht op aarde komt zo een stuk dichterbij — en dat allemaal dankzij de stille, maar onvermoeibare arbeid van kunstmatige intelligentie.
Finding the shadows in a fusion system faster with AIA public‑private partnership between Commonwealth Fusion Systems (CFS), the U.S. Department of Energy's (DOE) Princeton Plasma Physics Laboratory (PPPL) and Oak Ridge National Laboratory has led to a new artificial intelligence (AI) approach that is faster at finding what's known as "magnetic shadows" in a fusion vessel: safe havens protected from the intense heat of the plasma. |
