Zheng Yongnian, prominente politicoloog en adviseur van de Chinese overheid, benadrukt dat China dringend moet investeren in een eigen kader voor kennis. Een kader dat niet louter schatplichtig is aan westerse theorieën, maar één dat gebouwd is op Chinese sociale wetenschappen, cultuur, waarden en ervaringen. Zheng waarschuwt voor wat hij noemt “intellectueel kolonialisme” in het tijdperk van AI — het verschijnsel waarbij ideeën, ideologieën en methoden uit het Westen dominant zijn, en vaak als universeel worden gepresenteerd.
Open Questions | Zheng Yongnian on why China must look beyond the West to build a better AIPolitical analyst says strong narrative based on factual Chinese framework must be included in artificial intelligence knowledge feed. |
Westerse theorieën: niet alles verklarend
Veel westerse sociale-theoretische modellen zijn volgens Zheng niet in staat om niet-westerse beschavingen adequaat te begrijpen of te verklaren. Confucianisme, de islamitische wereld, en India — al die beschavingen worden volgens hem verkeerd of onvoldoende weerspiegeld in theorieën die traditioneel gebaseerd zijn op westerse ervaring.
Technologie, samenleving en de menselijkheid
Hij maakt duidelijk dat technologie – met name AI – niet zomaar een neutraal hulpmiddel is. De betekenis ervan wordt mede gevormd door de sociale wetenschappen: door religie, ideologie, waarden, moreel denken, en cultuur. Hoe kunstmatige intelligentie getraind wordt—welke data, welke taal, welke normen—dat bepaalt welke verhalen, waarden en perspectieven dominant worden.
Narratief bouwen te midden van geopolitieke spanningen
In een wereld waarin geopolitieke risico’s toenemen – rivaliteit, culturele botsingen, en verschuivingen in macht – ziet Zheng een kans voor China om zijn eigen narratief te consolideren. AI is niet alleen technologie, het is ook discours: wie bepaalt wat de AI "weet," welke waarden zij aansluit, en van wie de kennis komt, bepaalt mede het toekomstige internationale gezag.
Zheng Yongnian roept China op om niet langer het Westen blind te volgen in hoe men kennis construeert, zeker in AI-toepassingen. China moet zijn eigen ervaringen, idealen en beschaving inbrengen in de manier waarop AI modellen worden gebouwd, gevoed en gereguleerd. Alleen zo kan het land een AI ontwikkelen die niet alleen technologisch vooruitstrevend is, maar ook cultureel coherent, maatschappelijk relevant en geopolitiek standvastig.
