In de nasleep van de lancering van ChatGPT in november 2022 valt op dat het Amerikaanse aantal openstaande vacatures ongeveer 30% is gedaald, terwijl de aandelenmarkt – exemplified door de S&P 500 – juist met circa 70% is gestegen. Dat contrasteert scherp met het populaire narratief waarin kunstmatige intelligentie (AI) als de grote boosdoener voor ontslagen en een krimpende arbeidsmarkt wordt aangewezen.
Since ChatGPT’s launch, jobs have shrunk and stocks have surged. But is AI really to blame? | MintSince ChatGPT launched in November 2022, the economy has seen a 70% surge in the S&P 500 but a 30% drop in job openings. Analysts suggest the decline is largely due to Federal Reserve policies rather than AI alone, complicating the narrative around economic impacts. |
Echter: meerdere economen draaien het om. Volgens een analyse van onder meer Brookings Institution en Yale University blijkt uit data dat AI niet de hoofdmotor is achter deze ontwikkeling. De echte kracht lijkt eerder gelegen in het monetaire beleid van de Federal Reserve (VS) – met oplopende rente, minder investeringsbereidheid en daardoor een vertraging van de arbeidsmarkt.
The most likely AI apocalypseOpenAI and Anthropic are trying to build an artificial general intelligence (AGI) — a machine that can outperform humans at all labor. That could lead to a permanent oligarchy. |
De AI-boom als makkelijk doelwit
AI en automatisering zijn onmiskenbaar in opkomst; van algoritmes die teksten schrijven tot systemen die routinetaken overnemen. Maar: een structurele en brede krimp van de arbeidsmarkt is nog niet overtuigend aantoonbaar als louter gevolg van AI. De studie van Yale/Brookings onderstreept dat hoewel ongeveer 20% van de werknemers in zeer AI-gevoelige beroepen werken, daar geen duidelijke algemene daling in te zien is.
|
AI-washing and the massive layoffs hitting the economyAmazon, Target and UPS are laying off thousands of employees, but the reasons behind the cuts go a lot deeper than AI. |
Wie voelt de druk wel?
Op sectorniveau duiken wel trends op: jonge werkenden (22-25 jaar) in beroepen met hoge AI-blootstelling, zoals softwareontwikkeling, marketing of klantenservice, zagen in bepaalde data een daling in de werkgelegenheid van 13% tot 16% sinds het AI-tijdperk begon. Dit wijst erop dat de “eerste linie” van jonge professionals kwetsbaarder is – terwijl meer ervaren werknemers of functies met fysieke component juist stabiel blijven of groeien.
Since ChatGPT launched, job openings are down 30% while the stock market is up 70%. One economist says the true culprit isn’t AI, but monetary policy | FortuneThe relationship between job openings and stock market performance has been called “the scariest chart in the world.” |
Waarom stijgen de beurskoersen dan zo sterk?
De winnaars in het huidige plaatje zijn duidelijk: techbedrijven, AI-leveranciers en investeerders plukken de vruchten van hogere productiviteit, schaalbaarheid en kapitaalstromen. Als gevolg hiervan stuwt dit de beurs omhoog, terwijl de arbeidsmarkt langzamer herstelt.
Why the Goldman Sachs CEO isn’t buying the AI jobs freakout | CNN BusinessThe fingerprints of artificial intelligence are all over mass layoffs and downsizing at Meta, Amazon, Salesforce, YouTube and other major companies, raising fears of an AI-fueled jobs wipeout for white-collar workers. |
Implicaties voor de werknemer en beleidsmaker
Voor de werknemer betekent dit: vaardigheden die moeilijk door AI zijn te vervangen worden belangrijker dan ooit – creativiteit, kritisch denken, mensgerichte interacties. Voor beleidsmakers is de les: technologie alleen verklaart de daling in vacatures niet; monetaire, demografische en structurele factoren spelen een minstens zo grote rol.
|
Over 1,00,000 job cuts rattle tech industry in 2025: Amazon, Meta, Google, Intel lay off thousands of employees. Check full list of companiesTech layoffs 2025: Major technology companies worldwide are cutting costs, resulting in massive job losses. Firms like Amazon, Intel, and TCS are reducing their workforces significantly. These layoffs are driven by evolving technology, particularly AI, and slower economic growth. Many companies are reallocating resources towards AI development and cloud computing, impacting various sectors globally. |
In Europa – en dus ook in België – ligt hier een opgave: hoe zorgen we ervoor dat de transitie naar een AI-rijke economie verloopt zonder massaal verlies van werkgelegenheid? Hoe ondersteunen we her-/bijscholing, en hoe waarborgen we dat jonge professionals niet de pineut worden?
Het verhaal is dus genuanceerder dan “AI eist onze banen op”. Ja — AI verandert al werk en ja — jonge professionals voelen dat scherp. Maar de kernproblematiek van de dalende vacatures is niet uitsluitend een technologisch probleem. Een integrale blik op arbeidsmarkt, beleid en technologische verandering is vereist. En voor iedereen: blijf investeren in vaardigheden die door machines niet zo makkelijk worden geautomatiseerd.
|
Gen Z job openings have dwindled since 2022 as AI slams entry-level roles: studyJob postings for young adults aged 22 to 25 – members of Generation Z – have plunged 13% since 2022 across AI-exposed industries, according to a recent Stanford University report. |
