Nieuwe inzichten tonen verrassende gelijkenissen met menselijke taal
Onderzoekers van University of California, Berkeley hebben zich verdiept in de geluiden van potvissen die voor de kust van Dominica zwommen — en kwamen tot een onverwachte conclusie. Waar tot nu toe werd aangenomen dat deze zeezoogdieren simpelweg ‘klikken’ uitwisselden, toont het nieuwe onderzoek aan dat het kliksysteem veel complexer is — en mogelijk parallellen vertoont met menselijke taal.
Machine learning brengt verborgen patronen aan het licht
Met behulp van een machine-learningmodel analyseerde het team audio-opnamen verzameld tussen 2005 en 2018 van sociale eenheden potvissen in de Caribische Zee. Door de stilte tussen de klikseriëen weg te nemen en de audioversnelling toe te passen, stuitten de onderzoekers op klanken die overeenkomen met wat zij interpreteren als klinkerachtige geluiden — onder andere geluidscomponenten vergelijkbaar met de klinkers “a” en “i”.
Meer dan geklik, minder dan mensentaal?
Tot nu toe ging men uit van zogenaamde “codas”: series klikken die een soort morse-achtige functie vervulden bij potvissen. Het nieuwe resultaat laat echter zien dat er aanvullende akoestische eigenschappen zijn — frequenties, toonhoogtes, mogelijk combinaties — die wijzen op een hogere mate van structuur. Zoals één van de onderzoekers het uitdrukte: “Ik heb nog nooit iets gezien dat met andere dieren te vergelijken is.”
Hoewel de wetenschappers voorzichtig zijn — zij benadrukken dat het niet betekent dat potvissen precies zoals mensen spreken of denken — opent het onderzoek een fascinerende nieuwe kijk op dierlijke communicatie. Eén van de onderzoekers waarschuwt dat het gebruik van het woord “klinker” kan leiden tot verkeerde verwachtingen dat het exact menselijke taal is.
Breder belang: Ethiek, rechten en de relatie mens-dier
De implicaties van het onderzoek reiken verder dan mariene biologie: als potvissen effectief een complexe communicatiestructuur hebben die dichter bij menselijke taal komt dan gedacht, roept dat vragen op over hun status, rechten en hoe wij omgaan met andere intelligente levensvormen. Eén onderzoeker stelt dat taal wellicht “de laatste grens” is.
Daarnaast is het project interdisciplinair: biologie, robotica, cryptografie, onderwaterakoestiek en kunstmatige intelligentie werken samen onder de vlag van Project CETI (“Cetacean Translation Initiative”) — een knipoog naar de zoektocht naar buitenaards intelligent leven (SETI)
