Hoe de VS en andere landen AI-inkoop heruitvinden
De wereld staat aan de vooravond van een ingrijpende verandering in de manier waarop overheden kunstmatige intelligentie aanschaffen en reguleren. Recent hebben de Verenigde Staten nieuwe richtlijnen gepubliceerd voor de aankoop van AI-systemen door federale instanties, waarin expliciet eisen worden gesteld aan de neutraliteit en betrouwbaarheid van de technologie.
|
Preventing Woke AI in the Federal GovernmentBy the authority vested in me as President by the Constitution and the laws of the United States of America, it is hereby ordered: Section 1. Purpose. |
Nieuwe Federale AI-Inkooprichtlijnen in de VS
De Amerikaanse regering heeft op 11 december 2025 officiëel nieuwe beleidslijnen gepubliceerd die federale agentschappen instrueren welke AI-systemen ze mogen aanschaffen. De focus ligt op het vermijden van wat de regering beschouwt als ‘partijdige’ of ideologisch gekleurde AI-responsen.
De Office of Management and Budget (OMB) heeft vastgesteld dat grote taalmodellen en andere AI-tools moeten voldoen aan twee kernprincipes:
- Waarheidsgetrouwheid: systemen moeten historisch en wetenschappelijk accuraat zijn.
- Ideologische neutraliteit: AI mag volgens de richtlijnen geen bewust partijpolitieke visies promoten of bevoordelen.
Deze eisen bouwen voort op een eerdere executive order van juli 2025 waarin ‘unbiased AI principles’ (onbevooroordeelde AI-principes) werden vastgelegd.
Impact op de markt en technologiepartnerschap
De nieuwe richtlijnen veranderen niet alleen hoe AI gekocht wordt, maar welke leveranciers in aanmerking komen voor overheidscontracten. Leveranciers zoals Microsoft of Meta die AI leveren aan federale instanties, moeten nu aantonen dat hun modellen deze ‘unbiased’ vereisten respecteren, wat de relatie tussen techbedrijven en de overheid herdefinieert.
Bovendien zullen AI-verkopers politieke bias moeten meten en rapporteren als onderdeel van de verkoopvoorwaarden voor federale systemen.
Kritiek en Controversie
Critici waarschuwen dat het streven naar “ideologische neutraliteit” juist kan leiden tot technische en juridische uitdagingen. Het concept zelf – wat neutraal is en wat niet – is niet altijd eenduidig, zeker gezien de complexe manier waarop AI-modellen taal en context verwerken.
Sommigen beweren dat het beleid politiek geladen is en debat over vrijheid van meningsuiting en technologische autonomie zou kunnen verstikken.
Globale Context: AI-Inkooprichtlijnen wereldwijd
Niet alleen in de VS werken overheden aan AI-inkoopbeleid. In Australië heeft de Digital Transformation Agency (DTA) nieuwe richtlijnen en hulpmiddelen vrijgegeven voor verantwoord AI-gebruik en inkoop binnen de publieke sector, inclusief een impact-assessmentsinstrument om risico’s beter te beoordelen.
Ook internationale organisaties zoals de VN ontwikkelen procurement-kaders die landen helpen technologie te kiezen die transparantie en integriteit bevordert in publieke aanbestedingen.
New UN procurement guidelines support governments to adopt the right technology for the fight against corruption - Open Contracting PartnershipNext week, governments from around the world will meet in Doha, Qatar for the 11th Conference of States Parties to the UN Convention Against Corruption where new guidelines for governments adopting technology to combat corruption in public procurement. |
Waarom Dit Belangrijk is
AI is de komende jaren cruciaal voor publieke dienstverlening, van automatisering tot beleidsadvies. Hoe overheden deze systemen selecteren en integreren, kan bepalen of AI een bron van vertrouwen en efficiëntie wordt — of een bron van nieuwe uitdagingen. Experts benadrukken dat procurement het kritieke omslagpunt is tussen belofte van AI en daadwerkelijke, veilige toepassing.
