Een ommezwaai in het tijdperk van generatieve AI
De beheerder van Wikipedia, de non-profit Wikimedia Foundation, trekt aan de alarmbel. Volgens medeoprichter Jimmy Wales is het onhoudbaar dat grote AI-bedrijven gratis gebruik maken van Wikipedia-inhoud om hun grote taalmodellen (LLM’s) te trainen — terwijl de organisatie inzamelingen baseert op donaties van vrijwilligers.
In 2022 sloot Wikipedia al een licentieovereenkomst met Google. Nu wil de Foundation dat ook andere technologiebedrijven betalen voor hun intensief en geautomatiseerd verbruik van inhoud, om zo de kosten voor servers en infrastructuur te dekken.
Wikipedia eist bronvermelding en betaalde toegang van AI-bedrijvenWikipedia heeft opgeroepen aan AI-bedrijven om betaalde API's te gebruiken in plaats van scraping en ook om bronnen te vermelden. |
Waarom de druk op Wikipedia toeneemt
- Sinds de opkomst van AI-bots die Wikipedia “crawlen” — geautomatiseerd pagina’s uitlezen — merkt Wikipedia dat het verkeer van menselijke gebruikers duidelijk daalt.
- Die bots genereren enorme serverbelasting. Volgens Wales is het onredelijk dat vrijwilligers met hun donaties die last dekken, terwijl commerciële AI-bedrijven er veel profijt van hebben.
- Daarom roept de Wikimedia Foundation AI-ontwikkelaars op om gebruik te maken van hun betaalde dienst Wikimedia Enterprise in plaats van ongecontroleerd te “scrapen”.
Voorwaarden voor toegang: Meer dan alleen betalen
Niet alleen moet er gefinancierde toegang komen: de Foundation vraagt ook om correcte bronvermelding wanneer AI-systemen inhoud van Wikipedia gebruiken. Dit om de inspanningen van duizenden vrijwilligers te erkennen en te beschermen.
Wikipedia vraagt AI-bedrijven om bronvermelding en financiële steun - TechPulseDe Wikimedia Foundation, de organisatie achter Wikipedia, roept AI-bedrijven op om niet langer massaal pagina’s te scrapen, maar gebruik te maken van de betaalde Wikimedia Enterprise API. |
De boodschap is duidelijk: generatieve AI mag niet boven de gemeenschap uitstijgen die de fundering van hun kennis legde. Als dat systeem verdwijnt, dreigt de open kennis die Wikipedia belichaamt te verzwakken.
Wikimedia roept AI-bedrijven op betaalde API te gebruikenWikimedia heeft AI-bedrijven opgeroepen om verantwoordelijkheid te nemen voor het gebruik van Wikipedia-inhoud in hun taalmodellen. |
De bredere betekenis: open kennis versus commercieel gebruik
De stap van Wikimedia illustreert een fundamenteel debat: mag kennis die gratis, open en vrijwillig is opgebouwd, door commerciële actoren gebruikt worden zonder bijdragen? Volgens Wales is het antwoord: ja — maar tegen billijke vergoeding.
Het zou een kantelpunt kunnen zijn voor hoe het web functioneert in de AI-tijd: open, gedeelde kennisbronnen worden financieel gewaardeerd wanneer ze bijdragen aan commerciële AI-systemen, zonder dat de gemeenschap daar de kosten van draagt.
|
Geen gratis toegang meer: Wikipedia zet AI-bedrijven op de roosterWikipedia verplicht AI-bedrijven tot betaald gebruik van hun data en beëindigt gratis scrapen, wat juridische en ethische discussies aanwakkert. |
