AI-agenten die alles kunnen: Gemak of privacy-nachtmerrie?

De evolutie van generatieve AI stopt niet bij tekst-of-beeld-generatie. Grote techbedrijven zoals OpenAI, Google en Microsoft hebben de laatste jaren gebouwd aan autonome systemen — AI-agenten — die niet alleen kunnen praten, maar ook écht taken uitvoeren namens gebruikers.

In tegenstelling tot klassieke chatbots kunnen deze agenten bijvoorbeeld je agenda beheren, reizen boeken, e-mails verwerken, of zelfs online winkelen voor je. Hun kracht komt voort uit één cruciale factor: toegang tot jouw data en systemen.

Een nieuw tijdperk van privacy-risico’s

Om effectief te zijn, hebben AI-agenten diepgaande machtigingen nodig. Ze moeten soms toegang krijgen tot je besturingssysteem, berichten, kalender, e-mails, en zelfs bestanden in de cloud.

Experts waarschuwen dat deze vorm van toegang een nieuw privacy-risico vormt. Harry Farmer van het Ada Lovelace Institute noemt het een “diepgaande bedreiging” voor zowel **cybersecurity als persoonlijke gegevensbescherming”.

Carissa Véliz, filosoof en data-ethicus aan de Universiteit van Oxford, benadrukt dat gebruikers vaak geen manier hebben om te controleren wat bedrijven met hun gegevens doen — en dat gegevens over contacten van anderen óók kunnen worden blootgesteld via de agent-toegang.

Van data-honger naar datainzichten: De evolutie van AI

De moderne AI-industrie heeft nooit teruggeschrokken voor enorme hoeveelheden data. In het verleden werden publieke webpagina’s en boeken gebruikt om taalmodellen te trainen — vaak zonder expliciete toestemming.

Nu verschuift het gevaar naar privédata: gesprekken, agenda’s, foto’s en zelfs screenshots via tools zoals Microsoft Recall, die elke paar seconden je scherm vastlegt voor later zoeken.

Cloud als nieuwe frontlinie van risico’s

Veel dataverwerking gebeurt in de cloud, waardoor gegevens van het ene systeem naar het andere kunnen lekken, misbruikt kunnen worden, of onderschept worden — vooral als privacy-bescherming niet uniform is.

Dat vormt niet alleen een uitdaging voor individuele gebruikers, maar ook voor privacy-regels die nog steeds worstelen om gelijke tred te houden met technologische ontwikkelingen.

De oproep tot controle en limieten

Signal-oprichtster Meredith Whittaker pleit voor duidelijke opt-out-mechanismen op ontwikkelaarsniveau, zodat apps kunnen zeggen: “Als je een AI-agent bent, blijf van mijn data af.”

Expert Farmer benadrukt dat veel gebruikers al enorme hoeveelheden gevoelige informatie hebben gedeeld met AI-systemen — wat een andere dynamiek creëert dan eerdere digitale diensten. Hij waarschuwt: “Wees zeer voorzichtig met de quid pro quo rond je persoonlijke data.”