In een recent militair experiment heeft de Amerikaanse luchtmacht (USAF) aangetoond dat kunstmatige intelligentie (AI)-gereedschappen beter kunnen plannen dan ervaren mensen, althans in bepaalde simulaties van complexe gevechtsbeslissingen — een mijlpaal die de manier waarop oorlogsvoering wordt gepland kan veranderen.
AI versus mens — wie wint het denkwerk?
In het herfst-experiment, onderdeel van de luchtmacht-campagne Decision Advantage Sprint for Human-Machine Teaming (DASH-3), werden AI-systemen van zo’n zes bedrijven gelijktijdig getest tegen militaire planners uit de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk. Doel: oplossingen vinden voor complexe “battle management”-problemen zoals het plannen van luchtaanvallen, het omleiden van vliegtuigen na schade aan een basis, of het beschermen van een uitgeput schip op zee.
Air Force says AI tools outperform human planners in 'battle management' experiment - Breaking DefenseIn a complex multi-service, multi-domain scenario — not typically covered in Air Force training — the best of several AI tools generated tactical “courses of action” not only faster than military professionals but also with fewer errors. |
Wat bleek? Één van de AI-algoritmes produceerde meer mogelijke strategieën (Courses of Action, COA’s), deed dat in aanzienlijk minder tijd en maakte minder fouten dan de menselijke teams.
Sneller én betrouwbaarder dan traditionele planners
Volgens luchtmacht-functionarissen genereerden de beste AI-tools strategieën tot 90% sneller dan traditionele methoden. Bovendien kwamen de machine-gegenereerde oplossingen in 97% van de gevallen als tactisch geldig uit de test — een veel beter resultaat dan de menselijke planners, die in het experiment gemiddeld zo’n 19 minuten nodig hadden en slechts 48% van hun voorstellen als viable en tactically valid beoordeeld zagen worden.
“Ik heb geen enkel hallucinerend antwoord gezien tijdens het experiment,” zei kolonel John Ohlund, directeur van het Advanced Battle Management System Cross-Functional Team (ABMS CFT). Daarmee reageerde hij op veel publicaties over AI-systemen die soms onjuiste of verzonnen informatie zouden genereren.
Meer dan alleen slimme algoritmes
Toch benadrukte Ohlund dat de context complex was: de scenario’s lagen buiten het comfortgebied van veel menselijke deelnemers, met informatie uit meerdere oorlogs-domeinen tegelijk — lucht, land, zee, ruimte en cyberspace — om hun reacties echt op de proef te stellen.
Bovendien ontbrak het AI-gereedschap nog aan operationele goedkeuring: geen van de geteste modellen is vandaag klaar voor daadwerkelijke inzet op het strijdveld. In plaats daarvan ziet de luchtmacht AI als een reeks microservices— gespecialiseerde modules die kunnen integreren in bredere command-&-control-systemen om planners te versterken, niet te vervangen.
Wat betekent dit voor de toekomst van oorlogsvoering?
De uitslag van DASH-3 onderstreept een bredere trend: AI verandert de rol van militair personeel. In de toekomst kan AI het werk van planners versnellen en intelligent advies geven, terwijl mensen de uiteindelijke beslissingen blijven nemen. Dit soort experimenten markeert een nieuwe fase van mens-machine-teaming in militaire besluitvorming — waar snelheid, cognitieve capaciteit en data-management samen komen om een ‘decision advantage’ te creëren.
