Terwijl een nieuwe hittegolf grote delen van Europa teistert, klinkt vanuit de Verenigde Naties een steeds luidere waarschuwing. Volgens VN-secretaris-generaal António Guterres kan de strijd tegen klimaatverandering niet worden gewonnen zonder volledige transparantie over de ecologische impact van kunstmatige intelligentie. AI wordt vaak gepresenteerd als een technologie die maatschappelijke problemen kan helpen oplossen, maar achter de schermen groeit ook het energieverbruik in een ongekend tempo.
De oproep komt op een moment waarop recordtemperaturen, droogte en een toenemende druk op elektriciteitsnetwerken de gevolgen van de klimaatcrisis opnieuw zichtbaar maken.
Datacenters worden een nieuwe grootverbruiker van elektriciteit
De spectaculaire groei van AI gaat gepaard met een explosieve uitbreiding van datacenters. Deze enorme faciliteiten draaien dag en nacht om AI-modellen te trainen en miljarden opdrachten van gebruikers te verwerken. Dat vraagt niet alleen enorme hoeveelheden elektriciteit, maar ook grote hoeveelheden water om de servers te koelen.
Uit een recente VN-studie blijkt dat AI-datacenters in 2025 samen meer elektriciteit verbruikten dan alle landen ter wereld, op slechts tien uitzonderingen na. Daarmee groeit de sector uit tot een van de grootste nieuwe energieverbruikers op aarde.
Hoewel AI op tal van domeinen efficiëntiewinsten kan opleveren, dreigt de technologie tegelijk een steeds grotere belasting te vormen voor het klimaat als de energievoorziening niet snel duurzamer wordt.
VN vraagt AI-bedrijven om volledige transparantie
Volgens António Guterres is het tijd dat technologiebedrijven volledig open kaart spelen over hun milieu-impact. Hij roept AI-ontwikkelaars op om transparant te zijn over:
- het totale elektriciteitsverbruik van hun AI-systemen;
- de CO₂-uitstoot die daarmee gepaard gaat;
- het waterverbruik voor de koeling van datacenters;
- de herkomst van de gebruikte energie.
Alleen met betrouwbare cijfers kunnen overheden, investeerders en burgers beoordelen hoe duurzaam de snelle AI-revolutie werkelijk is.
Fossiele brandstoffen blijven de grootste boosdoener
De VN benadrukt dat niet kunstmatige intelligentie zelf het fundamentele probleem vormt, maar vooral de manier waarop de benodigde energie wordt opgewekt. Zolang een belangrijk deel van de elektriciteit afkomstig blijft uit steenkool, olie en aardgas, zal de verdere groei van AI ook leiden tot extra uitstoot van broeikasgassen.
Daarom pleit de organisatie voor een versnelde overgang naar hernieuwbare energiebronnen. Nieuwe AI-datacenters zouden volgens de VN zoveel mogelijk moeten draaien op zonne-energie, windenergie of andere koolstofarme energievoorzieningen.
AI kan tegelijk deel van de oplossing zijn
De discussie kent echter ook een andere kant. AI helpt vandaag al bij het voorspellen van extreem weer, het optimaliseren van energienetten, het verbeteren van landbouwopbrengsten en het efficiënter inzetten van duurzame energie.
Juist daarom vindt de VN dat de sector een voorbeeldfunctie moet vervullen. Wanneer AI-bedrijven investeren in energie-efficiënte chips, slimmere algoritmen en volledig duurzame datacenters, kan dezelfde technologie ook bijdragen aan het beperken van de klimaatverandering.
Een nieuwe balans tussen innovatie en verantwoordelijkheid
De combinatie van extreme hittegolven en het razendsnelle succes van generatieve AI maakt duidelijk dat technologische vooruitgang niet los kan worden gezien van duurzaamheid. De klimaatcrisis vraagt om innovatie, maar ook om verantwoordelijkheid.
Volgens de Verenigde Naties is volledige transparantie over het energieverbruik en de milieu-impact van AI niet langer een keuze, maar een noodzakelijke stap.
Alleen wanneer technologische groei samengaat met duurzame energie en open rapportering, kan kunstmatige intelligentie uitgroeien tot een kracht die zowel economische vooruitgang als klimaatdoelstellingen ondersteunt.
