AI als gamechanger: Consulting is niet weg, maar anders

Er gaat een discussie over AI’s impact op adviesbureaus die alle kanten op gaat. Sommigen voorspellen dat consultants overbodig worden, anderen zien juist dat hun rol belangrijker wordt dan ooit. De realiteit ligt volgens David S. Duncan, Tyler Anderson en Jeffrey Saviano – auteurs van een recent onderzoeksartikel in Harvard Business Review – niet in die extremen, maar in iets subtielers: consulting verdwijnt niet, het verandert fundamenteel. 

AI Is Changing the Structure of Consulting Firms AI is transforming consulting by making it possible to automate tasks traditionally handled by junior consultants such as research, modelling, and analysis.

Van piramide naar horizontaal: Een nieuwe structuur

Voor adviesbureaus was jarenlang het hiërarchische model de norm: junior-analisten, medior consultants, senior managers, partners bovenaan. Door AI begint die piramide af te brokkelen. Stukje bij beetje worden taken die vroeger door junioren gedaan werden – denk aan data verzamelen, modellen bouwen, voorwerk voor analyses – geautomatiseerd of ondersteund door AI. Dat betekent dat minder mensen nodig zijn voor routinetaken, en dat bureaus anders moeten gaan opereren.

AI als hefboom: Verschuiving van uitvoering naar inzicht

Dankzij AI krijgen consultants meer tijd en ruimte voor strategisch denken, creativiteit, en voor menselijke vaardigheden zoals empathie, ethisch oordelen, stakeholdermanagement en vertrouwen opbouwen. De echte toegevoegde waarde wordt steeds meer die menselijke laag bovenop wat AI kan leveren. 

Nieuwe businessmodellen en manieren van leveren

Met de opkomst van AI verandert ook hoe adviesbureaus hun dienst vormgeven en vergoeden:

• Dienstproductisatie: adviesdiensten worden gestandaardiseerd, geautomatiseerd en verpakt als producten in plaats van alleen maatwerkprojecten.
• Waarde-gebaseerde vergoedingen in plaats van enkel urenfacturatie: klanten betalen meer voor uitkomsten dan voor tijd.
• Interne AI teams en platformen worden kritischer: kennismanagement, tools voor snelle analyse, automatisering van voor- en natransformatie activiteiten.
• Ethiek, transparantie en governance krijgen een grotere rol: hoe wordt AI gebruikt, wie controleert, hoe worden gegevens verzameld en beschermd?w

De nieuwe skills van de consultant

Wat moeten consultants kunnen in deze veranderende wereld? Een paar opvallende punten:

• AI-vaardigheid: niet alleen kunnen werken met tools, maar begrijpen wat de limieten zijn, wanneer AI niet betrouwbaar is, hoe je outputs moet valideren.
• Menselijke inzichten en oordeel: cultuur, ethiek, emoties, leiderschap – AI helpt, maar kan dit soort complexere menselijke zaken (nog) niet overtuigend overnemen.
• Veranderingsmanagement: samenwerken met klanten om innovatie en AI-transformatie praktisch in te voeren, niet alleen advies geven.
• Transparantie en ethische verantwoordelijkheid: wie is aansprakelijk bij AI-fouten, hoe om te gaan met bias, privacy, databeveiliging.