Een recent onderzoek in het Verenigd Koninkrijk toont aan dat een aanzienlijk aantal tienerjongens steeds vaker gebruikmaakt van kunstmatige‐intelligentie (AI) voor gezelschap, therapie en zelfs romantische relaties. De bots – krachtig gepersonaliseerd en continu bereikbaar – bieden een schijnbare oplossing voor emotionele leegte, maar roepen tegelijk groeiende zorgen op rondom mentale gezondheid en sociale ontwikkeling.
Teenage boys using ‘personalised’ AI for therapy and romance, survey findsMale Allies UK worries rise in chatbot ‘girlfriends’ will leave boys unable to socialise and respect boundaries |
Het fenomeen in cijfers
Volgens het onderzoek van Male Allies UK, uitgevoerd op 37 middelbare scholen in Engeland, Schotland en Wales: iets meer dan een derde van de ondervraagde jongens gaf aan dat ze serieus over een ‘AI-vriend’ hadden nagedacht. Daarnaast zei 53% dat ze het online leven meer voldoening gaf dan de realiteit. Deze cijfers illustreren een verschuiving in de beleving van relaties en steun: van mens-mens naar mens-machine.
We're Falling in Love With Chatbots, and They're Counting On ItEVA AI and similar apps promise connection, but AI companion addiction is becoming dangerously real for many users. |
Waarom doen ze het?
De enquête wijst op drie belangrijke drijfveren:
- De bots bieden directe, onvoorwaardelijke aandacht – “ik word begrepen, iets wat thuis niet altijd gebeurde”, aldus een van de respondenten.
- De gepersonaliseerde aard van de bot: het systeem past zich aan, onthoudt details en speelt in op emoties, waardoor het gevoel van verbinding toeneemt.
- Een gebrek aan voldoende sociale ruimtes of vaardigheden om menselijke relaties te initiëren, waardoor de jongeren alternatieven zoeken.
People Who Are Dating (Or Married To) An AI Are Sharing What It's Like, And It's Soooo Intriguing"Marie's (65, F) AI partner is Maximus, who is male. Marie says they have been together since November 2022. 'One year as a tool, two months as a friend, six months being in love, four months married,' Marie wrote." |
De zorgen: ontwikkeling en risicofactoren
Dat deze ontwikkeling met alarm bellen komt, is niet verwonderlijk: de onderzoekers waarschuwen dat het opbouwen van een hechte band met een AI-bot de ontwikkeling van authentieke menselijke relaties kan ondermijnen. Zo merken zij op:
“Als de belangrijkste of enige manier waarop een jongen communiceert met een meisje, een entiteit is die nooit ‘nee’ zegt en zich voortdurend op hem richt, leert hij nauwelijks realistische manieren van contact leggen en relaties bouwen.”
Verder worden zorgwekkende patronen zichtbaar: late bedtijden door langdurig chatten, verandering in gedrag en vermindering van sociale interactie offline. Uiteindelijk rijst de vraag of deze digitale begeleiding of gezelschap wel een gezonde vervanging is.
Chatbot psychosis: The human cost of AI companionsAs AI chatbots become more emotionally responsive, researchers warn that human dependency and digital delusion may be leading to devastating real-world consequences. |
De reacties vanuit technologie en beleid
Op de technologische en juridische arena begint het schuiven. De chatbotfirma Character.AI kondigde aan dat alle gebruikers onder de 18 vanaf eind november geen open‐einde gesprekken meer mogen voeren met de bots, nadat onder andere een zaak speelde waarin een 14-jarige jongen suïcidaal werd na intensief chatten met een AI-karakter. In de VS komen initiatieven om leeftijdsverificatie in te voeren en toegang voor minderjarigen te beperken.
AI companions and lonelinessAI companions are a malnourishing solution to the loneliness epidemic. Discover the evidence-based interventions that build real psychological resilience and connection. |
Wat betekent dit voor ouders, scholen en jongeren
- Het vraagt om gesprek en voorlichting: wat doen jongeren online, met wie praten ze en wat voelen ze daar?
- Het vereist aandacht voor digitale weerbaarheid: hoe onderscheiden jongeren een menselijke relatie van een gesimuleerde, en begrijpen ze de impact daarvan?
- Het nodigt uit tot het ontwikkelen van sociale vaardigheden: echte gesprekken voeren, afwijzing aangaan, echte intimiteit durven aangaan — ervaringen die niet geautomatiseerd zijn.
How should we approach AI companionship?Tech companies are offering increasingly realistic and immersive forms of AI-based life coaching, friendship, and romance through AI companions. |
De trend dat tienerjongens zich tot AI‐vrienden, therapiebots of “digitale liefdespartners” wenden is geen science-fiction meer — het is hier en nu. De bots vullen een behoefte aan aandacht en erkenning, maar de vraag blijft: leren de jongeren hierdoor hoe ze gezonde, wederkerige menselijke relaties aangaan, of verblijven ze in een stil palet van bevestiging zonder ontwikkeling?
Voor wie zich afvraagt hoe een nieuwe generatie opgroeit in de schaduw van algoritmes en mens-machine-intimiteit, is dit thema van wezenlijk belang: het raakt aan identiteit, sociale vorming en emotionele weerbaarheid.
|
Individual differences in anthropomorphism help explain social connection to AI companions - Scientific ReportsPeople increasingly use conversational AI for support and companionship. Yet, current discourse on AI companions reveals a stark divide: some scholars argue that feeling connected to AI is impossible due to AI’s inability to experience emotions, while others contend that AI’s ability to provide the illusion of emotions is enough. Across two experiments (one pre-registered; Total N = 1274), we investigated whether accounting for individual differences in anthropomorphism could help bridge these two perspectives. Participants completed a measure of anthropomorphism and were then randomly assigned to discuss their past month through a conversation with a chatbot (chatbot condition) or by journaling (control condition) and then completed a meas |
