Verborgen prijsroulette van Instacart: AI maakt boodschappen duurder

Online boodschappen: De stille kracht van algoritmes

Steeds meer consumenten bestellen hun boodschappen via apps zoals Instacart — een van de populairste online boodschappenplatforms in Noord-America. Wat veel gebruikers echter niet weten, is dat Instacart kunstmatige intelligentie (AI) inzet om prijzen te testen en te variëren, zelfs voor exact dezelfde producten bij dezelfde winkel en op hetzelfde moment. Uit een recent onderzoek blijkt dat deze AI-experimenten ertoe kunnen leiden dat klanten fors verschillende prijzen betalen voor hetzelfde item.

Instacart’s AI-Enabled Pricing Experiments May Be Inflating Your Grocery Bill, CR and Groundwork Collaborative Investigation Finds - Consumer Reports Exclusive: Instacart’s AI pricing may be inflating your grocery bill.

Wat onthulde het onderzoek precies?

Een gezamenlijke studie van consumentenorganisatie Consumer Reports, non-profit Groundwork Collaborative en More Perfect Union onderzocht het prijsbeleid van Instacart door data te verzamelen van honderden shoppers in vier Amerikaanse steden. De resultaten zijn opmerkelijk:

• Meer dan drie kwart van de producten die in de studie werden getest, werd op verschillende prijspunten aangeboden — afhankelijk van welke consument de app gebruikte.
• Sommige producten hadden tot vijf verschillende prijsniveaus, terwijl prijsverschillen soms opliepen tot 23 % voor hetzelfde artikel.
• Onderzoekers concludeerden dat zo’n prijsverschil voor een gemiddeld gezin kan oplopen tot ongeveer 1 200 dollar per jaar extra aan boodschappen.

Bijvoorbeeld: een dozijn eieren bij een winkel in Washington D.C. wisselde tussen $3,99 en $4,79 voor verschillende klanten — allemaal via dezelfde Instacart-bestelling.

AI-experimenten achter de schermen

Instacart exploiteert deze prijsvariaties via algoritmes die zijn ontworpen om “prijsgevoeligheid” te meten — hoeveel klanten bereid zijn te betalen voordat zij een artikel uit hun winkelmandje verwijderen. Dit is anders dan klassieke dynamische prijzen op basis van vraag en aanbod; hier test de AI stilletjes welke prijzen het beste rendement opleveren.

Instacart stelt dat deze experimenten “kortdurend en willekeurig” zijn en bedoeld om retailers te helpen begrijpen wat consumenten belangrijk vinden en waar zij de prijzen kunnen verlagen. In officiële verklaringen benadrukt het bedrijf dat de tests geen persoonlijke gegevens gebruiken.

Consumenten en wetgevers trekken aan de alarmbel

Critici noemen de AI-praktijken ondoorzichtig en oneerlijk. Zij beweren dat consumenten worden gebruikt als ongeïnformeerde proefpersonen zonder te weten dat een algoritme hun boodschappen duurder maakt dan die van een buurman.

In het Amerikaanse Congres hebben wetgevers inmiddels vragen gesteld over de manier waarop Instacart prijsverschillen toepast en geëist dat het bedrijf uitleg geeft over zijn algoritmes en prijsstrategieën.

Wat betekent dit voor shoppers?

Nu online boodschappen doen steeds meer de norm wordt, verschuift ook de manier waarop prijzen worden gerekend. Niet alleen Instacart, maar steeds meer bedrijven experimenteren met AI-gedreven prijsstrategieën — van vliegtickets tot ritprijzen bij deelplatforms.

‘Dynamic pricing’ used to raise costs of everything from food and Uber rides to museum visits So-called "dynamic pricing" practices have been used by rideshares Uber and Lyft; Las Vegas convenience stores; children’s museums and zoos; and even your local grocery stores.

Voor consumenten betekent dit dat het loont om kritisch te blijven kijken naar prijzen, te vergelijken tussen platforms en alert te zijn dat wat op het eerste gezicht goedkoop lijkt, via AI-gedreven variaties alsnog duur uit kan pakken.