AI vraagt niet alleen om innovatie, maar ook om controle
Terwijl kunstmatige intelligentie razendsnel wordt geïntegreerd in bedrijfsprocessen, groeit wereldwijd een nieuwe uitdaging: wie houdt uiteindelijk de controle over AI? Wat ooit vooral een onderwerp was voor beleidsmakers en juristen, is inmiddels uitgegroeid tot een strategisch thema dat rechtstreeks op de agenda van directiekamers staat.
Tijdens VivaTech 2026 stond deze vraag centraal in een aflevering van Smart Talks with IBM. In een gesprek tussen journalist Malcolm Gladwell, IBM-topvrouw Ana Paula Assis en AXA CIO Giovanni D'Aniello werd duidelijk dat succesvolle AI niet uitsluitend draait om technologische innovatie. Minstens zo belangrijk zijn vertrouwen, governance, veerkracht en digitale soevereiniteit.
Digitale soevereiniteit wordt een concurrentievoordeel
Steeds meer organisaties ontdekken dat afhankelijkheid van externe technologieplatformen risico's met zich meebrengt. Geopolitieke spanningen, strengere regelgeving en toenemende cyberdreigingen maken duidelijk dat bedrijven moeten nadenken over waar hun data zich bevindt, wie toegang heeft en welke AI-modellen zij gebruiken.
Digitale soevereiniteit betekent daarom veel meer dan het lokaal opslaan van gegevens. Het gaat over de mogelijkheid om zelf keuzes te maken, technologie te beheersen en onafhankelijk te blijven, zonder innovatie af te remmen.
Voor bestuurders is dit geen theoretische discussie meer. Het bepaalt steeds vaker hoe veilig, wendbaar en toekomstbestendig een organisatie daadwerkelijk is.
Innovatie en controle hoeven elkaar niet uit te sluiten
Veel organisaties worstelen met een ogenschijnlijk dilemma. Enerzijds willen zij zo snel mogelijk profiteren van de nieuwste AI-ontwikkelingen. Anderzijds groeit de druk om transparantie, veiligheid en naleving van regelgeving te garanderen.
Volgens de deelnemers aan het gesprek ligt de oplossing niet in het afremmen van AI, maar in het slim organiseren ervan. Governance moet geen blokkade vormen, maar juist een fundament waarop innovatie veilig kan versnellen.
Dat vraagt om duidelijke verantwoordelijkheden, inzicht in gebruikte modellen, controle over data en continue monitoring van AI-systemen.
Vertrouwen wordt de belangrijkste succesfactor
AI is uiteindelijk slechts zo waardevol als het vertrouwen dat gebruikers erin hebben. Werknemers, klanten, toezichthouders en aandeelhouders verwachten steeds vaker dat organisaties kunnen uitleggen hoe AI beslissingen neemt en welke waarborgen daarbij gelden.
Dat vertrouwen ontstaat niet vanzelf. Organisaties moeten transparant communiceren, risico's beheersen en kunnen aantonen dat hun AI-systemen betrouwbaar functioneren.
Daarmee verschuift AI van een puur technisch project naar een organisatiebrede verantwoordelijkheid waarbij IT, juridische afdelingen, risicomanagement en het bestuur nauw samenwerken.
Weerbaarheid wordt net zo belangrijk als intelligentie
Naast controle speelt ook digitale veerkracht een steeds grotere rol. AI-systemen moeten bestand zijn tegen cyberaanvallen, technische storingen, veranderende wetgeving en onverwachte maatschappelijke ontwikkelingen.
Bedrijven die investeren in robuuste AI-platformen, goede beveiliging en duidelijke governance zijn daardoor beter voorbereid op toekomstige veranderingen. Niet alleen beschermen zij hun eigen organisatie, maar versterken zij ook het vertrouwen van klanten en partners.
In een wereld waarin AI steeds autonomer opereert, wordt weerbaarheid een onderscheidende eigenschap.
Van technologieproject naar bestuursverantwoordelijkheid
De opkomst van AI verandert de rol van bestuurders fundamenteel. Waar AI enkele jaren geleden vooral een innovatieproject was voor IT-afdelingen, is het nu een onderwerp dat direct raakt aan bedrijfsstrategie, compliance, risicobeheer en concurrentiekracht.
Digitale soevereiniteit vormt daarbij de verbindende factor. Organisaties die hun AI-ecosysteem bewust ontwerpen, behouden niet alleen meer controle over hun data en technologie, maar creëren ook een stevig fundament voor duurzame innovatie.
De boodschap vanuit VivaTech 2026 is daarom helder: de vraag is niet langer óf organisaties AI zullen inzetten, maar hoe zij ervoor zorgen dat zij zelf de regie behouden. In een tijdperk waarin AI steeds krachtiger wordt, blijkt controle misschien wel de belangrijkste innovatie van allemaal.
