Wie na enkele weken opnieuw in een dikke roman duikt, kent het probleem: wie was dat personage ook alweer, wat gebeurde er precies in het vorige hoofdstuk en waarom was die ene gebeurtenis zo belangrijk? Google wil dat soort vragen voortaan beantwoorden zonder dat de lezer zijn boek hoeft te verlaten. Met Book insights krijgt Google Play Books een ingebouwde AI-leesassistent die inmiddels beschikbaar is voor meer dan een miljoen Engelstalige e-books. Bovendien maakt de technologie nu de overstap naar iPhone en iPad.
De uitbreiding laat zien hoe generatieve AI langzaam een plaats verovert in een van de oudste vormen van informatieconsumptie: het lezen van een boek.
Book insights in Google Play Books is now available in more than a million ebooks and in the iOS app.Book insights in Google Play Books is now in over a million ebooks, including top bestsellers, and available on the iOS app. |
Meer dan een miljoen boeken krijgen een AI-laag
Book insights verscheen eerder in Google Play Books voor Android en in de webreader. Google heeft het aanbod nu fors uitgebreid: de functie werkt met meer dan een miljoen Engelstalige e-books. Daar zitten niet alleen commerciële bestsellers tussen, maar ook boeken die gratis beschikbaar zijn.
Tegelijkertijd wordt Book insights toegevoegd aan de Google Play Books-app voor iOS. Daardoor kunnen ook lezers op een iPhone of iPad gebruikmaken van de AI-functies. De technologie achter de leesassistent is gebouwd met Gemini.
Daarmee probeert Google van een digitaal boek meer te maken dan een elektronische kopie van papier. Het e-book krijgt als het ware een intelligente laag die tijdens het lezen beschikbaar blijft.
‘Catch me up’ weet waar het verhaal gebleven was
Een van de opvallendste functies heet Catch me up. Wanneer iemand een boek een tijdje niet heeft gelezen, kan Book insights een samenvatting maken van wat er tot het huidige punt in het boek is gebeurd.
Dat is vooral handig bij lange romans, complexe verhalen of boeken die slechts af en toe worden gelezen. In plaats van terug te bladeren door tientallen pagina's kan de lezer snel opnieuw aansluiting vinden bij het verhaal.
Belangrijk daarbij is dat Google rekening houdt met de leespositie. Book insights is ontworpen om antwoorden te baseren op het gedeelte dat de lezer al heeft bereikt. Zo moet worden voorkomen dat een simpele vraag plots het einde van een thriller verklapt. Google waarschuwt wel dat generatieve AI experimenteel blijft en fouten kan maken.
Een vraag stellen zonder het boek te verlaten
De toepassing gaat verder dan samenvatten. Tijdens het lezen kan een passage worden geselecteerd om extra uitleg te krijgen. Een moeilijke formulering, historische verwijzing of onduidelijke passage hoeft daardoor niet meteen tot een zoektocht op het internet te leiden.
Book insights kan relevante vragen voorstellen, maar lezers kunnen ook zelf vragen formuleren. Wie bijvoorbeeld niet meer weet wanneer een personage voor het eerst opdook, kan daar rechtstreeks naar vragen. Ook thema's, context en onderlinge relaties tussen personages kunnen verder worden onderzocht.
Het verschil met een algemene chatbot zit vooral in de context. De AI bevindt zich als het ware naast het boek en kan zijn antwoorden afstemmen op wat op dat moment wordt gelezen.
Van passief lezen naar interactief lezen
Daarmee ontstaat een interessante verschuiving. E-books boden jarenlang vooral digitale voordelen zoals zoeken, markeren, lettergroottes aanpassen en synchroniseren tussen apparaten. Generatieve AI voegt daar een nieuwe dimensie aan toe: een boek kan tijdens het lezen worden bevraagd.
Voor studenten kan zo'n aanpak helpen om ingewikkelde passages beter te begrijpen. Bij non-fictie kan de lezer verbanden of begrippen verder onderzoeken. Bij fictie kan AI helpen om personages, gebeurtenissen en thema's uit elkaar te houden.
De technologie kan daardoor vooral waardevol worden bij boeken die meer aandacht vragen. Een klassieker als Frankenstein kan bijvoorbeeld worden gelezen met aanvullende uitleg binnen dezelfde omgeving. Google noemt daarnaast onder meer Project Hail Mary, The Deal, Atomic Habits en The Power of Now als voorbeelden van boeken waarin Book insights kan worden gebruikt.
Google brengt Gemini steeds dichter bij de inhoud
De uitbreiding past in een bredere ontwikkeling waarbij AI niet langer alleen als afzonderlijke chatbot wordt aangeboden. Gemini duikt steeds vaker rechtstreeks op binnen bestaande Google-producten en krijgt daar toegang tot de context waarin iemand werkt, zoekt of consumeert.
Bij Google Play Books betekent dat dat AI niet noodzakelijk het boek vervangt of samenvat zodat het niet meer gelezen hoeft te worden. De interessantere toepassing is precies het tegenovergestelde: AI probeert de lezer langer bij de oorspronkelijke tekst te houden.
Een onbekend begrip hoeft niet meer in een browser te worden opgezocht. Een vergeten verhaallijn vereist geen zoektocht door eerdere hoofdstukken. Een vraag over een personage hoeft het leesmoment niet te onderbreken.
Dat lijkt een klein verschil, maar het kan uiteindelijk veranderen wat mensen van een digitaal boek verwachten.
Het e-book krijgt er een gesprekspartner bij
Met meer dan een miljoen ondersteunde titels begint Book insights bovendien de schaal van een experiment te ontgroeien. De komst naar iOS vergroot het potentiële publiek nog verder.
De ontwikkeling maakt tegelijkertijd duidelijk waar de volgende fase van digitaal lezen naartoe kan gaan. Het boek zelf blijft centraal staan, maar rondom de tekst ontstaat een interactieve laag die kan samenvatten, verduidelijken en vragen beantwoorden.
Waar een e-reader ooit vooral probeerde papier digitaal na te bootsen, begint het digitale boek zo iets te kunnen wat een papieren exemplaar nooit kon: terugpraten.
