Een startup wil de grenzen van AI letterlijk naar de ruimte verleggen
De explosieve groei van artificiële intelligentie zorgt wereldwijd voor een ongekende vraag naar rekenkracht. Datacenters schieten als paddenstoelen uit de grond, maar botsen steeds vaker op beperkingen zoals energieverbruik, koeling, ruimtegebrek en politieke weerstand. Volgens de oprichters van Starcloud ligt de oplossing daarom niet op aarde, maar honderden kilometers erboven.
De Amerikaanse startup bouwt aan een toekomst waarin complete AI-datacenters in een baan om de aarde draaien. Wat enkele jaren geleden nog als sciencefiction klonk, groeide in korte tijd uit tot een miljardenbedrijf dat inmiddels honderden miljoenen dollars aan investeringen heeft opgehaald en plannen heeft om tienduizenden satellieten te lanceren.
Een gewaagd idee ontstond tijdens een bezoek aan Starbase
Het verhaal begon niet met een uitgewerkt businessplan, maar met een eenvoudige vraag tijdens een bezoek aan SpaceX' Starbase. Als raketlanceringen steeds goedkoper worden, welke compleet nieuwe industrieën worden dan mogelijk?
De oprichters onderzochten allerlei futuristische concepten, waaronder ruimtemijnbouw, hotels in een baan om de aarde en zonnecentrales in de ruimte. Veel van die ideeën bleken economisch voorlopig niet haalbaar.
Datacenters vormden echter een uitzondering. De enorme groei van AI-modellen zorgt voor een bijna onverzadigbare vraag naar GPU-capaciteit. Tegelijk worden elektriciteitsnetten overbelast, vergunningen moeilijker en groeit maatschappelijke weerstand tegen het gigantische energieverbruik van steeds grotere serverparken.
Volgens Starcloud biedt de ruimte daarvoor verrassend veel voordelen.
Waarom een datacenter in de ruimte logisch kan zijn
Een traditioneel datacenter moet enorme hoeveelheden warmte afvoeren. Dat kost gigantische hoeveelheden energie voor koelsystemen.
In de ruimte bestaat dat probleem op een andere manier. Er is geen lucht om warmte via ventilatie af te voeren, maar dankzij slimme radiatoren kan warmte rechtstreeks als infraroodstraling worden uitgestraald naar het heelal. Daarnaast kan een ruimtegebaseerd datacenter vrijwel permanent worden gevoed door zonne-energie zonder weersomstandigheden of nachtcycli die de productie beperken.
Daardoor ontstaat een infrastructuur die potentieel veel efficiënter kan werken dan vergelijkbare installaties op aarde.
De eerste AI-training vond al plaats in een baan om de aarde
Om hun visie te bewijzen besloot Starcloud niet jarenlang theorieën uit te werken, maar direct een experiment uit te voeren.
Het bedrijf lanceerde een NVIDIA H100-GPU naar de ruimte en trainde daar succesvol een eerste large language model. Dat betekende dat voor het eerst AI-training daadwerkelijk buiten de aarde werd uitgevoerd.
De demonstratie was echter allesbehalve eenvoudig.
Een ijskoud experiment om een GPU te redden
Tijdens de voorbereiding ontstond een opmerkelijk probleem.
De krachtige GPU moest vlak voor de lancering extreem gekoeld worden. Uiteindelijk belandde de hardware letterlijk in een ijsbad tijdens de vroege ochtenduren voordat de raket vertrok.
Na de lancering volgde opnieuw spanning. Bij het eerste contact bleek de satelliet voortdurend opnieuw op te starten. Pas na intensieve analyses werd duidelijk waar de fout zat en kon het systeem uiteindelijk stabiel functioneren.
Warmte en straling vormen de grootste vijanden
Wie krachtige computers naar de ruimte brengt, krijgt met heel andere uitdagingen te maken dan op aarde.
Volgens Starcloud zijn twee problemen bepalend:
- warmtebeheer zonder atmosfeer;
- kosmische straling die elektronica kan verstoren.
Om de betrouwbaarheid van hun systemen te testen werden GPU's zelfs blootgesteld aan de omstandigheden van een deeltjesversneller, waarmee kosmische straling zo realistisch mogelijk werd nagebootst.
Deze tests moesten aantonen dat commerciële AI-hardware ook buiten de aarde betrouwbaar kan functioneren.
Geen peperdure ruimte-elektronica
Een opvallende keuze van Starcloud is het vermijden van klassieke ruimtecomponenten.
In plaats van extreem dure "space-grade" onderdelen kiest het bedrijf waar mogelijk voor hoogwaardige componenten uit de auto-industrie. Die zijn veel goedkoper, sneller verkrijgbaar en profiteren van enorme productievolumes.
Volgens de oprichters maakt juist die aanpak grootschalige ruimte-infrastructuur economisch haalbaar.
Veel investeerders geloofden er niet in
Toen Starcloud zijn plannen presenteerde, reageerden veel investeerders sceptisch. Meer dan honderd durfkapitalisten wezen het idee af. Een AI-datacenter in de ruimte werd door sommigen zelfs omschreven als "het domste idee ooit".
Toch veranderde dat beeld snel nadat het eerste experiment succesvol bleek.
Binnen slechts zeventien maanden na de Y Combinator Demo Day bereikte Starcloud een waardering van meer dan één miljard dollar en haalde het ongeveer 200 miljoen dollar groeikapitaal op.
Op weg naar twintig gigawatt aan ruimtecapaciteit
De ambities gaan veel verder dan één demonstratiesatelliet. Het bedrijf wil uiteindelijk tientallen gigawatts aan rekenkracht in de ruimte realiseren. Daarvoor werd inmiddels een aanvraag ingediend om uiteindelijk ongeveer 88.000 extra satellieten te mogen inzetten.
Ook werkt Starcloud samen met NVIDIA aan hardware die specifiek voor gebruik in de ruimte wordt ontworpen. Zelfs toepassingen zoals Bitcoin-mining in een baan om de aarde worden onderzocht als mogelijke commerciële markt.
Wat als datacenters op aarde vastlopen?
Een belangrijk argument achter de visie is dat steeds meer landen moeite hebben met de groei van traditionele datacenters.
Steeds vaker ontstaan discussies over:
- elektriciteitsverbruik;
- waterverbruik;
- beschikbare bouwlocaties;
- vergunningen;
- geopolitieke afhankelijkheden.
Mocht de uitbreiding van datacenters op aarde sterk worden beperkt, dan kan een alternatief buiten de atmosfeer aantrekkelijker worden dan vandaag lijkt.
Contrair denken als ondernemingsstrategie
De oprichters benadrukken dat vernieuwende technologie vrijwel altijd begint als een onrealistisch idee.
Succes ontstaat volgens hen niet door de consensus te volgen, maar door een probleem te kiezen dat groot genoeg is en jarenlang consequent aan een oplossing te bouwen.
Daarbij is het belangrijk om niet alleen technisch gelijk te hebben, maar ook economisch.
Een nieuwe generatie infrastructuur voor AI
Waar datacenters jarenlang werden gezien als anonieme gebouwen vol servers, zouden zij in de toekomst kunnen uitgroeien tot complete energiecentrales die rond de aarde draaien.
Voorlopig blijft het een ambitieuze langetermijnvisie met aanzienlijke technische uitdagingen. Toch laat Starcloud zien hoe snel ogenschijnlijk onmogelijke ideeën werkelijkheid kunnen worden wanneer lanceerkosten dalen, AI de vraag naar rekenkracht blijft aanjagen en investeerders bereid zijn om in fundamenteel nieuwe infrastructuur te investeren.
Of datacenters in de ruimte uiteindelijk de norm worden, valt nog te bezien. Maar één ding lijkt duidelijk: de zoektocht naar rekenkracht beperkt zich niet langer tot de aarde.
